محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

76

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

بدينسان ابراهيم و اسماعيل كعبهء مشرّفه را به عنوان خانهء خدا بنا نهادند تا به عنوان نمادى نشانگر حقيقت بزرگ در هستى ( حقيقت يكتا پرستى ) و رويكرد خالصانه به خداوند يگانه و يكتا باشد . آنگاه ابراهيم با فروتنى به درگاه الهى دعا كرد و اسماعيل آمين گفت ، به اين مضمون كه تا خداوند در دل گروهى از مردم اندازد كه در جوار اين خانهء محرّم به زاد و رودش گرايش يابند « 1 » : « رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ ، رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ / پروردگارا ، من برخى از فرزندانم را به درّه‌اى بىكشت و زرع در كنار بيت الحرام تو سكنى داده‌ام . پروردگارا ، تا نماز بر پا دارند . پس دلهاى برخى از مردمان را [ چنان مشتاق ] كن كه به آنان بگرايند و از ميوه‌ها به آنان روزى ده . باشد كه آنان سپاس گزارند » [ ابراهيم / 37 ] . اگر اين نظر برخى از مورّخان كه اسماعيل ( ع ) در زمانى كه خداوند پدرش را به ساختن كعبه فرمان داد ، سى سال داشت ، درست باشد « 2 » ، آنگاه ساختن بناى خانه كعبه بايد در حوالى سال‌هاى 1824 ق . م بوده باشد ، بر اين اساس كه اسماعيل در سال 1854 ق . م زاده شده ( و در سال 1717 ق . م وفات يافت ) و همچنين بر اين اساس كه خداوند وقتى او را به ابراهيم ارزانى داشت كه هشتادو شش ساله بود و ابراهيم در فاصلهء ( 1940 - 1765 ق . م ) مىزيست « 3 » كه اين تاريخ بسى متأخر از زمان وقوع توفان نوح ( ع ) است . همچنين روايات بسيارى دال بر ورود جانوران و پرندگان به كشتى در دست است امّا متأسفانه اين روايات بيش از آنكه به حقايق تاريخى همانندى داشته باشند به اسطوره مىمانند ، از جمله ورود ابليس - به دنبال خر - به كشتى است « 4 » . بر اساس سخنى كه از پيامبر اكرم صادر شد ، بى آنكه پى آيند آن را در نظر گيرند . همچنين آن روايت كه مىگويد « عوج بن عناق » در توفان نوح غرق نشد و او پيش از روزگار نوح مىزيست و تا زمان حضرت موسى نيز زندگى مىكرد و ستمكار و ستيزه جوى و كافر و سركش بود و مادرش عناق بنت آدم او را از عمل زنا زاييد و چنان دراز بود كه امكان سخن گفتن با او وجود نداشت ، چنان كه ماهى را از ژرفاى دريا مىگرفت و در اشعهء خورشيد بريان مىكرد و قد او 3 / 1 - 3333 ذراع بود و اين

--> ( 1 ) . محمد صادق عرجون ، محمد ( ص ) من نبعته الى بعثته ، ص 17 . ( 2 ) . على حسنى الخربوطلى / پيشين / ص 16 . ( 3 ) . رك . - اسرائيل ، ص 177 ، 202 ؛ سفر پيدايش ، 12 : 4 ، 16 : 16 ، 25 : 7 ، 17 . ( 4 ) . طبرى ، پيشين ، ص 184 .